Category: Học từ nghiên cứu khoa học & dạy học

Dạy đại học ở Mỹ: 10 bài học sau gần 3 năm đứng lớp

Sáng thứ sáu (13/12/2024), tôi thức dậy lúc sáu giờ sáng, chuẩn bị bữa sáng và bữa trưa cho con gái mang đến lớp. Đến 7 giờ 15, tôi lái xe đến trường để chuẩn bị coi thi cuối kỳ, dự kiến diễn ra lúc 8 giờ sáng. Tuy bài thi kéo dài hai tiếng, phần lớn sinh viên đã hoàn thành và nộp bài trước 9 giờ 30.  Sau khi coi thi, tôi ghé mua một cốc latte nóng hổi rồi quay về văn phòng, vừa nhâm nhi cà phê vừa chấm thi. Vì kỳ này tôi chỉ có 22 sinh viên (17 sinh viên đại học và 5 sinh viên sau đại học), việc chấm bài và nộp điểm cho trường diễn ra khá nhanh. Đến ba giờ chiều, tôi đã hoàn thành mọi việc và có thời gian sửa bài nghiên cứu đang viết dở. Trên đường lái xe về nhà, tôi nghĩ rất nhiều về hành trình giảng dạy của mình suốt ba năm qua. Thời gian trôi thật nhanh, vậy là tôi đã làm giảng viên đại học ở Mỹ gần ba năm, với tổng cộng năm học kỳ giảng dạy. Trong hành trình ấy, tôi đã rút ra được nhiều bài học sâu sắc về giảng dạy. Bài viết này là nơi tôi chia sẻ những điều đó với bạn.

Đi công tác dài ngày: Những trăn trở của một người mẹ theo con đường học thuật

Hôm qua, tôi tình cờ đọc được một bài báo về những khó khăn mà các học giả nữ gặp phải khi vừa có con nhỏ vừa đi thực địa xa nhà, đặc biệt là những chuyến thực địa ở nước ngoài. Tôi rất đồng cảm với bài viết và cảm thấy như thể tác giả đang viết ra những suy nghĩ ẩn sâu trong lòng mình vậy. Bài báo đó có tên “Combining intercontinental parenting and research: Dilemmas and strategies for women" của Tiến sĩ Aili MariTripp, hiện đang công tác tại University of Wisconsin-Madison.  Đối với tôi, khó khăn lớn nhất khi vừa có con nhỏ vừa làm nghiên cứu là sắp xếp thời gian để đi thực địa dài ngày ở ngoài nước Mỹ. Cũng như Tiến sĩ Aili Tripp, trước mỗi chuyến đi, vợ chồng tôi thường cân nhắc ba lựa chọn.

Tâm sự của một phụ nữ vừa làm mẹ vừa phát triển sự nghiệp

Tôi sinh con đầu lòng khi bước vào năm cuối của chương trình tiến sĩ. Một giáo sư trong khoa đã vô cùng ái ngại và thậm chí đã chia sẻ với một người bạn của tôi rằng, “Tôi sợ Mai sẽ không thể vừa nuôi con vừa hoàn thành luận án được?” Một người bạn khá thân cũng từng hỏi tôi, “Cậu nghĩ cậu có thể tốt nghiệp được không?” Khi đã đi làm, tôi vẫn thường xuyên nhận được những ánh nhìn cảm thông và câu hỏi về các phương pháp để có thể hài hòa việc nuôi con và công việc giáo giảng viên đại học đầy áp lực. Đôi khi tôi bắt gặp ánh nhìn và nhận được những câu hỏi ấy ở các hội thảo chuyên ngành. Dù được/bị hỏi rất nhiều lần, tôi luôn bối rối vì không biết phải trả lời thế nào. Tôi thường chỉ cười cười rồi nói, thật ra có con giúp tôi sử dụng thời gian hiệu quả hơn và có thêm động lực để làm tốt công việc của mình.

Hiện tượng tâm lý bất hoà nhận thức: Khi niềm tin và thực tế xung đột

Mình và Alice tình cờ quen nhau trong một lần đi tình nguyện ở Arizona. Gần đây, cô bạn có tâm sự với mình chuyện tình yêu với một anh chàng tên Bob. Alice và Bob đã hẹn hò được một thời gian dài và họ thực sự yêu thương nhau. Tuy nhiên, gần đây, Alice phát hiện ra rằng Bob thường xuyên giữ bí mật với cô về việc tiêu tiền của mình và thậm chí còn lừa dối cô về một khoản chi tiêu lớn. Ban đầu, Alice cảm thấy bất bình và tức giận, nhưng vì cô yêu Bob và không muốn đối mặt với sự mâu thuẫn giữa hình ảnh tốt đẹp về anh ta và hành vi thực tế của anh ta, cô bắt đầu tìm ra các lí do để biện hộ cho anh ta. Alice bắt đầu tự thuyết phục rằng Bob có lẽ cần phải giữ bí mật với cô về việc tiêu tiền vì anh ta muốn bảo vệ cô hoặc vì có những áp lực riêng từ công việc hoặc gia đình. Cô cũng bắt đầu tìm thấy các lỗi của mình trong mối quan hệ và tự trách bản thân là cô không đủ tốt để Bob tin tưởng chia sẻ mọi điều với cô. Câu chuyện của Alice khiến mình nghĩ đến một hiện tượng tâm lý thú vị, tồn tại trong mỗi con người chúng ta. Đó là: Bất hoà nhận thức (Cognitive Dissonance).

Bước chuyển từ nghiên cứu sinh Tiến sĩ sang giảng viên đại học: Những thách thức và thay đổi không ngờ

Mới ngày nào, tôi còn đang đắm chìm trong những trang sách và luận án Tiến sĩ. Vậy mà tôi đã tốt nghiệp Tiến sĩ và bắt đầu con đường nghiên cứu và giảng dạy chuyên nghiệp được gần 2 năm. Bước chân vào sự nghiệp này, tôi đã phải đối mặt với những thách thức mới mẻ mà tôi không hề ngờ đến.  Hôm nay, khi nhìn lại quãng đường gần 2 năm đã qua, tôi muốn chia sẻ với bạn những thách thức và khác biệt giữa cuộc sống và công việc của một nghiên cứu sinh Tiến sĩ và một giáo sư đại học. Hi vọng bài viết sẽ hữu ích cho những bạn đang làm PhD và những ai muốn theo đuổi một sự nghiệp giảng dạy ở một trường đại học.  Sự độc lập Mục tiêu lớn nhất của một chương trình Tiến sĩ (doctoral program) là đào tạo ra những nhà nghiên cứu chuyên nghiệp độc lập. Khi bước vào năm cuối (năm thứ 5 ở trường Đại học Arizona), tôi rất nóng lòng muốn tốt nghiệp để xây dựng sự nghiệp của riêng mình.  Trong quá trình làm tiến sĩ, bản thân tôi cũng là một nghiên cứu sinh có khả năng làm việc độc lập cao. So với nhiều bạn cùng chương trình, tôi có thể tự viết nghiên cứu một mình, tự tìm cơ hội hợp tác, và biết rõ chủ đề nghiên cứu mình muốn theo đuổi ngay từ những ngày đầu làm PhD.  Tuy vậy, năm đầu tiên sau khi trở thành giáo sư đại học, nhiều lúc, tôi lại nhớ những tháng ngày ở chương trình Tiến sĩ. Khi đã hoàn toàn độc lập và tự đứng trên đôi chân của mình, đặc biệt là ở giai đoạn đầu, tôi bỗng thấy trân trọng hơn những ngày mình còn có sự định hướng và “phụ thuộc” vào người khác.  Chẳng hạn, khi còn là nghiên cứu sinh, tôi luôn có ai đó để xin ý kiến. Tôi có thể email cho giáo sư hướng dẫn và hẹn gặp để hỏi về ý tưởng hoặc lập luận cho một bài nghiên cứu của mình. Tôi có thể gửi bản nháp khảo sát và xin ý kiến của thầy trước khi thu thập số liệu. Khi lăn tăn không biết thiết kế nghiên cứu của mình có lỗ hổng nào không, tôi có thể thảo luận với các giáo sư trong hội đồng hướng dẫn luận án.  Khi trở thành nhà nghiên cứu độc lập, bạn sẽ phải tự quyết định mọi thứ, từ chủ đề nghiên cứu, thiết kế nghiên cứu, phân tích số liệu, tìm người hợp tác, trả lời nhận xét của những nhà bình duyệt, vân vân. Ngoài ra, bạn sẽ phải chịu trách nhiệm hoàn toàn với những gì bạn viết.  Có lần tôi chia sẻ vui vui với thầy hướng dẫn luận án rằng thỉnh thoảng tôi lại nhớ khoảng thời gian làm Tiến sĩ, vì tôi luôn nhận được sự góp ý và chỉ dẫn của thầy. Bây giờ, tôi phải luôn tự đưa ra mọi quyết định và hoàn toàn tự thân vận động (all on my own). Haha. Thầy cười và bảo, “Bất cứ khi nào em cần giúp đỡ, hãy nói cho tôi biết.” Tất nhiên, hiện tại, tôi chỉ tìm đến thầy khi cần những lời khuyên cho những việc lớn như là hướng phát triển lâu dài của sự nghiệp.  Sau gần 2 năm thì tôi đã quen và thật sự yêu thích sự độc lập và tự do mà công việc mang lại!