Một cuộc phỏng vấn nhỏ giúp mình nhìn lại hành trình đã đi 🌿

Kỳ này, mình nhận làm mentor cho một em sinh viên đại học năm thứ nhất. Nhiệm vụ chính của mình là dạy em ấy những kiến thức cơ bản về nghiên cứu khoa học, thông qua việc cho em tham gia vào một dự án mà mình đang làm. Em là một trong những sinh viên năm nhất xuất sắc được nhận học bổng toàn phần của trường (trường trả toàn bộ tiền học phí và tiền ăn ở trong bốn năm học đại học).  Những sinh viên được chọn trao học bổng đều rất thông minh và chủ động, nên khi được mời trở thành người hướng dẫn của em trong hai năm, mình nhận lời ngay. Trường cũng có hỗ trợ thêm tài chính cho công việc này (không tính vào lương).  Một hôm, em email xin phỏng vấn mình về hành trình đến với nghiên cứu và giảng dạy. Đây là một bài tập của một lớp khác mà em đang học. Tất nhiên là mình đồng ý rồi. Cuộc “phỏng vấn” đó đã cho mình cơ hội nhìn lại hành trình đến với công việc và con đường nghiên cứu – giảng dạy hiện tại.

Gặp gỡ nhà tài trợ: Suy ngẫm về nghiên cứu châu Á và phụ nữ trong học thuật

Từ một cuộc gặp với nhà tài trợ, mình suy ngẫm nhiều hơn về vai trò của nghiên cứu châu Á trong giáo dục Mỹ và những thách thức mà phụ nữ trong học thuật vẫn đang đối mặt, nhất là khi vừa làm mẹ, vừa theo đuổi con đường nghiên cứu.

Có nên theo đuổi con đường học thuật?

Tuần này, một sinh viên ghé văn phòng để xin lời khuyên cho bài thuyết trình nhóm cuối kỳ. Trước khi về, em chia sẻ rằng em muốn trở thành giáo sư đại học vì “rất thích những gì cô đang làm.” Mình khuyên em ấy nên đi làm một vài năm trước khi quyết định có nên theo con đường học thuật hay không. Thật sự, mình rất thích công việc và lối sống của nghề giáo sư, nhưng gần đây, mình không còn thấy thoải mái khi khuyên sinh viên — dù ở bậc đại học hay sau đại học — theo đuổi con đường này. Vì sao? Thứ nhất, thị trường việc làm học thuật ngày càng cạnh tranh, cung vượt xa cầu. Ngay cả khi tốt nghiệp tiến sĩ từ những trường hàng đầu, cũng không có gì đảm bảo sinh viên sẽ tìm được vị trí giảng viên ở một trường đại học. Một người bạn làm tiến sĩ cùng năm với mình đã phải từ bỏ ước mơ học thuật sau 3 năm không tìm được việc, dù hồ sơ rất xuất sắc. Liệu có đáng để dành ra năm, sáu, hoặc thậm chí bảy năm làm tiến sĩ — rồi sau đó lại không thể thực hiện được ước mơ của mình?

7 bài học quý giá từ trải nghiệm tham gia uỷ ban tuyển chọn giáo sư bậc 1 tại Mỹ

Kỳ học mùa thu vừa qua, tôi đã tình nguyện tham gia ủy ban tuyển chọn (selection committee) cho vị trí giáo sư bậc một (Assistant Professor - ngạch biên chế) tại khoa.  Như tôi đã chia sẻ trong một bài viết trước, hệ thống giáo sư theo ngạch biên chế tại Mỹ có ba cấp: Assistant Professor (giáo sư bậc 1), Associate Professor (phó giáo sư) và Full Professor (giáo sư). Với những ai muốntheo đuổi sự nghiệp học thuật tại Mỹ, sau khi tốt nghiệp tiến sĩ, bước đầu tiên không thể bỏ qua chính là vị trí giáo sư bậc 1. Vào mùa thu năm 2021, khi vừa bước vào năm thứ năm của chương trình tiến sĩ, tôi bắt đầu nộp hồ sơ xin việc và may mắn tìm được việc ngay. Trải qua quá trình tuyển dụng với tư cách ứng viên, tôi đã cảm nhận rõ những áp lực và yêu cầu đặc thù của thị trường này. Kỳ học vừa rồi, với vai trò là thành viên hội đồng tuyển dụng, tôi có cơ hội mở rộng tầm mắt và hiểu thêm về cách các trường đại học ở Mỹ chọn lựa giảng viên. Trải nghiệm từ phía nhà tuyển dụng đã mang đến cho tôi nhiều góc nhìn bất ngờ và mới mẻ. Trong bài viết này, tôi muốn chia sẻ những bài học quý báu từ cả hai góc nhìn – của ứng viên lẫn của nhà tuyển dụng.  Nếu bạn đang theo học tiến sĩ và có ý định theo đuổi con đường học thuật tại Mỹ, hy vọng những chia sẻ này sẽ giúp bạn chuẩn bị tốt hơn cho chặng đường phía trước.

Bảy năm ăn tết xa nhà

Đã bảy năm trôi qua kể từ lần cuối tôi đón Tết ở Việt Nam. Lần cuối cùng ăn Tết ở nhà là năm 2017, ngay trước khi tôi sang Mỹ học Tiến sĩ. Năm ấy, bạn đồng hành đón tết với gia đình tôi.